Tarjimaning lingvokulturalogik masalallari - Tuychiyeva , Parvina (The Lingua Spectrum, 2024)
Tarjima — bu bir tildagi matnni boshqa tilga o‘zgartirish jarayoni bo‘lib, bu jarayonda faqat lingvistik (tilga oid) omillarni emas, balki madaniyatga oid, ijtimoiy, tarixiy va psixologik jihatlarni ham hisobga olish zarur. Tarjimaning lingvokultural masalalari, asosan, tildan tashqari madaniyatning tilga ta’siri, madaniyatlararo tafovutlar va semantik aloqalar bilan bog‘liq bo‘ladi. Har bir til va madaniyat o‘ziga xos, noyob xususiyatlarga ega bo‘lib, tarjimon ushbu xususiyatlarni to‘g‘ri va aniq aks ettirishga harakat qiladi. Shuning uchun tarjimaning lingvokultural masalalari tarjimonning asosiy vazifalaridan biridir. Lingvokultural masalalar, aslida, til va madaniyatning o‘zaro ta’siridan kelib chiqadi. Madaniyat til orqali ifodalanadi va har bir til o‘ziga xos madaniy izlar va qadriyatlarni o‘z ichiga oladi. Tarjimon bu o‘ziga xosliklarni va farqlarni hisoblasa, tarjima matnining mazmuni to‘liq va aniqligini ta’minlaydi. Madaniyatlararo farqlar — bu tarjimaning eng murakkab va muhim masalalaridan biridir. Har bir madaniyatda o‘ziga xos urf-odatlar, qadriyatlar, an’analar va xulq-atvorlar mavjud bo‘lib, ular til orqali ifodalanadi. Bunday farqlarni tarjimashunoslikda etnosentrizm yoki kulturologik farq deb atashadi. Tarjimada madaniyatlararo farqlarni hisobga olish, original matnning o‘ziga xosligini saqlashga yordam beradi.