Historical evolution of the self-government body: socio-political and spiritual aspects

Authors

  • Uzbek state world languages university

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23134655
Historical evolution of the self-government body: socio-political and spiritual aspects

Abstract

The article examines the historical evolution of the mahalla institution in Uzbekistan from early communal forms to its contemporary legal and political status as a citizens’ self-government body. The study considers the development of territorial communities, craft and religious associations, urban mahallas, forms of local social solidarity, and mechanisms of collective responsibility during the medieval period, the khanates, the colonial and Soviet eras, and the years of independence. Particular attention is paid to the continuity between historical community practices and the modern functions of the mahalla in civil society, social assistance, moral education, and local participation. Using historical-comparative and problem-chronological approaches, the article argues that the mahalla should not be mechanically equated with a modern administrative unit, but should be understood as a historically changing institution whose social, political, spiritual, and self-governing functions have been repeatedly transformed while preserving important elements of continuity.

Keywords:

Mahalla self-government historical continuity civil society urban community social solidarity

References

Алимова, Г., Суюнов, Б., & Дарвешхўжаев, Ҳ. (2014). Фуқаролар йиғинларида диний маърифат ва маънавий-ахлоқий тарбия ишларини ташкил этиш. Ўзбекистон “Маҳалла” хайрия жамоат фонди.

Бобожонов, И. (2018). Маҳалла институти бошқарувидаги анъана ва инновациялар (Тошкент шаҳри мисолида). Ижтимоий фикр. Инсон ҳуқуқлари, (4), 115.

Ғуломов, М. (2003). Маҳалла – фуқаролик жамиятининг асоси. Адолат.

Жўрақулов, Ф. Н. (2018). Фуқаролик жамиятини қуриш шароитида давлат ижроия ҳокимияти тизимини модернизациялаш [Сиёсий фанлар доктори диссертацияси]. Тошкент.

Исмаилова, Г. (2007). Миллий бошқарув: тарих ва тараққиёт. Маҳалла кўзгуси, 34–36.

Исмаилова, Г. С. (2016). Ўзбекистонда маҳаллий давлат ҳокимияти ва ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини либераллаштиришнинг давлат-ҳуқуқий йўналишлари [Юридик фанлар доктори диссертацияси автореферати]. Тошкент.

Каримов, И. А. (2000). Озод ва обод ватан, эркин ва фаровон ҳаёт – пировард мақсадимиз (Т. 8). Ўзбекистон.

Каримов, И. А. (2004). Тинчлик ва хавфсизлигимиз ўз куч-қудратимизга, ҳамжиҳатлигимиз ва қатъий иродамизга боғлиқ (Т. 12). Ўзбекистон.

Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси. (2018, 29 июнь). 06/18/5467/1412-сон.

Қирғизбоев, М. (2010). Фуқаролик жамияти: генезиси, шаклланиши ва ривожланиши. Ўзбекистон.

Қўчқоров, В. (2003). Маҳалла Ватандир. Мулоқот, (1), 18–19.

Левитин, Л. (2001). Ўзбекистон тарихий бурилиш палласида. Ўзбекистон.

Маликова, Г. Р. (2009). Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш институтининг конституциявий (ҳуқуқий) асосларини такомиллаштириш муаммолари [Юридик фанлар доктори диссертацияси]. Тошкент.

Мамарагимов, А. Х. (2017). Фуқаролик жамиятини шакллантириш ва ривожлантириш бўйича Ўзбекистон тажрибаси франциялик мутахассислар нигоҳида. Самарқанд давлат университети илмий ахборотномаси, 2(102/1), 36–41.

Мирзиёев, Ш. М. (2017, 15 июнь). Ижтимоий барқарорликни таъминлаш, муқаддас динимизнинг софлигини асраш – давр талаби. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги. www.uza.uz

Мирзиёев, Ш. М. (2023). Янги Ўзбекистон тараққиёт стратегияси асосида демократик ислоҳотлар йўлини қатъий давом эттирамиз (Т. 6). O‘zbekiston.

Моховикова, М. Н. (2016). Взаимодействие государства и негосударственных некоммерческих организаций в Узбекистане [Диссертация на соискание ученой степени кандидата политических наук]. Москва.

Носирхўжаев, А. (2011). Маънавият сари етти қадам. Янги аср авлоди.

Постовой, Н. В. (1995). Местное самоуправление: история, теория, практика: Монография.

Саидов, А. (2017). Фуқаролар йиғини – демократик ислоҳотларнинг фаол иштирокчиси. Маҳалла кўзгуси, 14–16.

Утамурадов, А. (2018). Фуқаролик жамияти ғоялари эволюцияси: Монография. Адабиёт учқунлари.

Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича Республика кенгаши. (n.d.). Расмий сайт. mahallakengashi.uz

Фуқаролар йиғини – демократик ислоҳотларнинг фаол иштирокчиси. (2017). Маҳалла кўзгуси, 14–16.

Шонiyозов, К. (2001). O‘zbek xalqining shakllanish jarayoni. Sharq.

Ўзбекистон Миллий энциклопедияси. (2003). Ўзбекистон Миллий энциклопедияси (5-жилд; М. Аминов, Т. Даминов, Т. Долимов ва бошқ., таҳрир ҳайъати). Ўзбекистон миллий энциклопедияси Давлат илмий нашриёти.

Ўзбекистон Республикаси Президенти. (2017). Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 72-сессиясидаги нутқини ўрганиш бўйича илмий-оммабоп рисола. Маънавият.

Ўзбекистон Республикаси Президенти. (2018, 28 декабрь). Ўзбекистон Республикаси Президентининг мамлакатимиз парламенти – Олий Мажлисга Мурожаатномаси. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги. www.uza.uz

Ўзбекистон Республикаси Президенти. (2022). 2022–2026 йилларда “Обод қишлоқ” ва “Обод маҳалла” дастурларини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида. Президент Республики Узбекистан — официальный сайт

Published

Downloads

Author Biography

Zokir Turginovich Zamonov,
Uzbek state world languages university

Doctor of Philosophy (PhD),

Acting Professor, Department of Political Science

How to Cite

Zamonov, Z. T. (2026). Historical evolution of the self-government body: socio-political and spiritual aspects. The Lingua Spectrum, 9(1), 416–426. https://doi.org/10.5281/zenodo.23134655