Contextual semantics of literary portrait units and their functional correspondence in translation

Authors

  • Uzbekistan State World Languages University
  • Urgench State University named after Abu Rayhan Biruni

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23865278
Contextual semantics of literary portrait units and their functional correspondence in translation

Abstract

This article theoretically examines how literary portrait units connect observable features with character evaluation. It develops compatible criteria for classification, contextual interpretation and translation comparison. Materials include relevant approaches from stylistics and translation studies, theoretical issues from the author’s dissertation and specifically constructed examples. Methods comprise conceptual comparison, componential analysis and contextual analysis. Referential meaning, figurative mechanisms, evaluation sources and textual functions constitute distinct analytical dimensions. Interpreting external features as evidence of emotions or character traits requires sufficient contextual support. Translation correspondence is assessed through denotative accuracy, imagery, evaluative orientation, register and narrative perspective. Overlapping bodily, colour, movement and voice features motivate multilayer annotation. Translation operations are distinguished from stylistic outcomes: replacing an image does not necessarily diminish expressiveness. No quantitative corpus findings are presented. The framework supports subsequent systematic comparison of Oybek’s novel Navoiy with its English translation, connecting classification, interpretation and translation assessment while preserving the distinctions between these complementary analytical procedures.

Keywords:

Literary portrait linguistic poetics contextual meaning body-part vocabulary evaluation point of view functional correspondence parallel corpus

References

Aristotel. (1984). Poetika / qadimgi yunon tilidan M. L. Gasparov tarjimasi. Sochineniya v chetyryokh tomakh. 4-jild. Moskva: Mysl. B. 645–680.

Baker, M. (2000). Towards a Methodology for Investigating the Style of a Literary Translator. Target, 12(2), 241–266. https://doi.org/10.1075/target.12.2.04bak

Culpeper, J. (2002). A cognitive stylistic approach to characterisation. E. Semino va J. Culpeper (tahr.), Cognitive Stylistics: Language and Cognition in Text Analysis. Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins. B. 251–277. https://doi.org/10.1075/lal.1.13cul

Galperin, I. R. (1958). Ocherki po stilistike angliyskogo yazyka. Moskva: Izdatelstvo literatury na inostrannykh yazykakh.

Leech, G. N., Short, M. (2007). Style in Fiction: A Linguistic Introduction to English Fictional Prose. 2-nashr. Harlow: Pearson Longman.

Mahlberg, M. (2013). Corpus Stylistics and Dickens’s Fiction. New York: Routledge.

Mirzayeva, M. B. (sana ko‘rsatilmagan). Badiiy matnda inson qiyofasini ifodalashning stilistik va lingvopoetik asoslari. Dissertatsiyaning 1.1-bo‘limi. Nashr etilmagan qo‘lyozma.

Qo‘ng‘urov, R. (1977). O‘zbek tilining tasviriy vositalari. Toshkent: Fan.

Shomaqsudov, A., Rasulov, I., Qo‘ng‘urov, R., Rustamov, H. (1983). O‘zbek tili stilistikasi. Toshkent: O‘qituvchi.

Vinogradov, V. V. (1963). Stilistika. Teoriya poeticheskoy rechi. Poetika. Moskva: Izdatelstvo Akademii nauk SSSR.

Published

Downloads

Author Biographies

Anorkhon Nasivali qizi Akhmedova,
Uzbekistan State World Languages University

Associate Professor (PhD)

Maftuna Bakhtiyor kizi Mirzayeva,
Urgench State University named after Abu Rayhan Biruni

PhD Student

How to Cite

Akhmedova, A. N. qizi, & Mirzayeva, M. B. kizi. (2026). Contextual semantics of literary portrait units and their functional correspondence in translation. The Lingua Spectrum, 10(1), 590–600. https://doi.org/10.5281/zenodo.23865278